ABD Başkanı Donald Trump, İran ile Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrol mücadelesinin tırmandığı bir dönemde dikkat çeken bir açıklama yaptı.
Sosyal medya hesabından paylaşım yapan Trump, “Hürmüz Boğazı açık ve İran olsun ya da olmasın açık kalacak” ifadelerini kullandı. ABD’nin bölgede “İran ablukasını” yeniden yürürlüğe koyacağını belirten Trump, uygulamanın yalnızca İran’a ait gemileri ve İran’la ticaret yapan müşterileri hedef alacağını savundu.
Trump, İran dışındaki ülkelerin Hürmüz Boğazı’nı “adil ve açık” biçimde kullanabileceğini ileri sürdü.
ABD Başkanı, “Amerika Birleşik Devletleri bundan böyle ‘Hürmüz Boğazı’nın Koruyucusu’ olarak anılacak” dedi. Boğazın güvenliğinin ABD tarafından sağlanacağını söyleyen Trump, planın oluşturulması ve uygulamaya geçirilmesi sürecinin derhal başlayacağını açıkladı.
YÜZDE 20 ÖDEME TALEBİ
Trump, ABD’nin güvenliği sağlamak için üstleneceği maliyetlerin karşılıksız kalmayacağını belirtti.
Boğazdan taşınan tüm yüklerden yüzde 20 oranında ödeme alınacağını duyuran Trump, bu paranın bölgedeki güvenlik ve koruma faaliyetlerinin masraflarını karşılamak amacıyla kullanılacağını savundu.
Ancak ödemenin yüklerin değeri, taşıma ücreti veya başka bir ölçüt üzerinden mi hesaplanacağına ilişkin ayrıntı paylaşılmadı. Uygulamanın hangi hukuki yetkiye dayanacağı ve diğer ülkeler tarafından kabul edilip edilmeyeceği de belirsizliğini koruyor.
Trump’ın “İran ablukası” olarak adlandırdığı uygulamanın, İran gemilerinin ve Tahran’la ticaret yapan kuruluşların boğaza giriş ve çıkışını engellemeyi amaçladığı belirtildi.
Washington daha önce de İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kontrol ettiği yönündeki açıklamalarını reddetmiş ve uluslararası deniz trafiğinin devam edeceğini savunmuştu. Trump, aynı gün yaptığı açıklamada ABD’nin boğazın kontrolünü üstleneceğini ve bunun karşılığında diğer ülkelerden ödeme alması gerektiğini söylemişti.
İRAN’DAN BÖLGE ÜLKELERİNE SAVAŞ UYARISI
Trump’ın açıklaması, İran Silahlı Kuvvetleri Müşterek Komutanlığının ABD’nin Hürmüz Boğazı’nın yönetimine müdahale etmesine izin verilmeyeceğini duyurmasının ardından geldi.
İran yönetimi, Washington’a lojistik veya askeri destek sağlayan ülkelerin bu tutumunun İran’ın egemenliğine ve ulusal güvenliğine karşı “savaş” olarak değerlendirileceğini bildirdi. Tahran ayrıca gerilimin sürmesi halinde çatışmaların bütün bölgeyi sarabileceği uyarısında bulundu.
ABD ve İran karşılıklı olarak Hürmüz Boğazı’nın kendi kontrollerinde olduğunu savunurken ticari gemi trafiğinde büyük düşüş yaşandı.
Denizcilik verilerine göre doğrulanabilen boğaz geçişleri 10-12 Temmuz arasında bir önceki haftaya kıyasla yaklaşık yüzde 52 azaldı. Pazar günü yalnızca 14 geminin geçiş yaptığı, bazı gemilerin ise konumlarını gizleyerek ilerlemiş olabileceği bildirildi.
